ΜΔΠ και υπερενσυναίσθηση: όταν νιώθεις τη διάθεση όλων

Όταν η διάθεση των άλλων φτάνει πριν από τη δική σου

Η φίλη σου κάθεται, λέει πως είναι μια χαρά, κι εσύ ξέρεις ήδη πως δεν είναι. Δεν είναι εικασία. Ένιωσες τον χώρο να αλλάζει τη στιγμή που μπήκε, και τώρα το βαρύ της απόγευμα κάθεται στο στήθος σου σαν να στο παρέδωσε κάποιος στο χέρι. Ένα από τα πιο συχνά σημάδια υπερενσυναίσθησης στη ΜΔΠ είναι ακριβώς αυτό: τα συναισθήματα των άλλων δεν μένουν στη δική τους πλευρά του τραπεζιού.

Γίνεται πολύ λιγότερη κουβέντα γι' αυτό απ' ό,τι για τον θυμό ή τις εναλλαγές διάθεσης, εν μέρει επειδή δεν ακούγεται σαν πρόβλημα. Το να είσαι συντονισμένη με τους άλλους θεωρείται δώρο. Και είναι, μέχρι να καταλάβεις ότι τρεις μέρες τώρα δεν μπορείς να βρεις τη δική σου διάθεση, ή ότι έκλαψες γυρίζοντας από ένα πάρτι για κάτι που συνέβη σε άλλον. Ορίστε τι είναι πραγματικά η υπερενσυναίσθηση, πώς εμφανίζεται σε μια συνηθισμένη εβδομάδα, και γιατί ταξιδεύει τόσο συχνά μαζί με έντονα συναισθήματα.

Τι είναι η υπερενσυναίσθηση;

Η συνηθισμένη ενσυναίσθηση έχει ένα όριο. Καταλαβαίνεις ότι ένας συνάδελφος είναι εκνευρισμένος, νιώθεις ένα κομμάτι του, και εξακολουθείς να ξέρεις τίνος είναι αυτός ο εκνευρισμός. Η υπερενσυναίσθηση συμβαίνει όταν το όριο λεπταίνει. Αντί να αναγνωρίσεις το συναίσθημα, το κολλάς, και φτάνει μαζί με τους δικούς σου χτύπους και τη δική σου σφιγμένη σιαγόνα.

Βοηθά να χωρίσεις την ενσυναίσθηση στα δύο. Η γνωστική ενσυναίσθηση είναι να διαβάζεις τι νιώθει κάποιος. Η συναισθηματική είναι να το νιώθεις μαζί του. Στους περισσότερους η μία είναι πιο δυνατή. Όσοι περιγράφουν υπερενσυναίσθηση συνήθως έχουν και τις δύο στη διαπασών, συνεχώς, χωρίς κουμπί για να χαμηλώσουν. Πιάνεις τη μικροαλλαγή σε μια φωνή, αποκωδικοποιείς τι πιθανότατα σημαίνει, και το σώμα σου απαντά πριν φτάσει τίποτε από αυτά στη συνειδητή σκέψη.

Υπάρχει ένα επίμονο στερεότυπο ότι τα οριακά χαρακτηριστικά σημαίνουν απουσία ενσυναίσθησης. Πολλοί άνθρωποι που ζουν με αυτά τα χαρακτηριστικά λένε το αντίθετο: έναν σαρωτή που δεν κλείνει ποτέ. Συχνά εκπαιδεύτηκε νωρίς, σε ένα σπίτι όπου το να ξέρεις τη διάθεση ενός ενήλικα ένα δευτερόλεπτο νωρίτερα ήταν πραγματικά χρήσιμη πληροφορία. Μια τέτοια ευαισθησία δεν είναι ελάττωμα στη συνδεσμολογία σου. Είναι δεξιότητα επιβίωσης που δεν της έβαλε ποτέ κανείς διακόπτη, και συνεχίζει να δουλεύει πολύ αφότου πέρασε ο κίνδυνος για τον οποίο φτιάχτηκε.

Σημάδια υπερενσυναίσθησης

Απ' έξω η υπερενσυναίσθηση είναι αόρατη. Συνήθως διαβάζεται ως λεπτότητα, ως ευκολία στην επαφή, ή ως μια κάποια ευθραυστότητα. Αυτά είναι τα σημάδια που αναφέρουν πιο συχνά όσοι επιτέλους έχουν μια λέξη γι' αυτό.

• Η διάθεσή τους γίνεται δική σου: μπαίνεις με καλή διάθεση σε ένα τεντωμένο δωμάτιο και βγαίνεις ισοπεδωμένη, χωρίς να σου έχει πει κανείς λέξη.
• Προσγειώνεται πρώτα στο σώμα: το άγχος του άλλου εμφανίζεται ως δικό σου σφίξιμο στο στομάχι, ρηχή αναπνοή, πονοκέφαλος. Συχνά το νιώθεις πριν προλάβεις να ονομάσεις τι έπιασες.
• Πιάνεις αλλαγές που δεν καταγράφει κανείς: μισό δευτερόλεπτο παύσης, μια λίγο πιο επίπεδη απάντηση, ένα χαμόγελο που δεν φτάνει στα μάτια. Συνήθως έχεις δίκιο, και ακριβώς γι' αυτό είναι τόσο δύσκολο να το αγνοήσεις.
• Υπάρχουν ταινίες και ειδήσεις που δεν αντέχεις: όχι επειδή σε χαλάνε για ένα βράδυ, αλλά επειδή τις κουβαλάς μέρες, και έχεις μάθει σιωπηλά να τις αποφεύγεις.
• Παίρνεις αυτόματα το φταίξιμο: όταν κάποιος κοντά σου δεν είναι καλά, η πρώτη σου κίνηση είναι να ελέγξεις τι έκανες εσύ, ακόμη κι όταν δεν είχες καμία σχέση.
• Τα δικά σου συναισθήματα εξαφανίζονται: σε ρωτούν τι θέλεις για φαγητό ή αν πέρασες καλά το σαββατοκύριακο, και μένεις κενή. Κάτω από το σήμα όλων των άλλων δεν έμεινε χώρος για το δικό σου.
• Το όριο μοιάζει με σκληρότητα: μπορείς να πεις όχι, αλλά νιώθεις την απογοήτευση του άλλου τόσο καθαρά που σου κοστίζει περισσότερο απ' το να το είχες κάνει.
• Η κοινωνικότητα θέλει ανάρρωση: ένα συνηθισμένο δείπνο σε αφήνει να χρειάζεσαι σκοτεινό δωμάτιο και αρκετές ώρες, όχι επειδή δεν σου αρέσουν οι άνθρωποι, αλλά επειδή επεξεργαζόσουν τέσσερα συναισθηματικά ρεύματα ταυτόχρονα.

Το να αναγνωρίσεις τον εαυτό σου σε αρκετά από αυτά δεν είναι διάγνωση. Είναι πληροφορία για το πώς το νευρικό σου σύστημα χειρίζεται τους άλλους, και αξίζει πραγματικά να τη γνωρίζεις.

Γιατί κοστίζει περισσότερο απ' όσο φαίνεται

Στις σχέσεις, το πρόβλημα δεν είναι η ακρίβεια. Είναι αυτό που ακολουθεί. Αντιλαμβάνεσαι μια αλλαγή στον σύντροφό σου και, πριν μιλήσει κανείς, ήδη τη διαχειρίζεσαι: μαλακώνεις τον τόνο, αφήνεις αυτό που χρειαζόσουν εσύ, ρωτάς τρεις φορές αν είναι όλα καλά. Καμιά φορά διάβασες τη στιγμή τέλεια και ο άλλος ήθελε απλώς ησυχία. Έτσι κι αλλιώς, οι δικές σου ανάγκες μπήκαν στο αρχείο, και η πικρία που μαζεύεται εκεί δεν έχει πού να πάει. Αν ο φόβος κάτω από τη σάρωση είναι ότι κάποιος πάει να απομακρυνθεί, ίσως αξίζει να καταλάβεις και τα μοτίβα δεσμού σου.

Στη δουλειά, η υπερενσυναίσθηση σου παραδίδει αθόρυβα τη συναισθηματική εργασία. Εσύ είσαι που βλέπεις ότι ο καινούριος πνίγεται, εσύ που στρώνεις τη τεταμένη σύσκεψη, εσύ που το ημερολόγιό σου γεμίζει με τις δύσκολες συζητήσεις των άλλων. Είναι πραγματική δουλειά, σπάνια φαίνεται σε μια αξιολόγηση, και καίει ακριβώς την ενέργεια που χρειάζεται η κανονική σου δουλειά.

Το πιο δύσκολο συμβαίνει όταν το απορροφημένο συναίσθημα συναντά ένα ήδη έντονο συναισθηματικό σύστημα. Αν τα δικά σου συναισθήματα ανεβαίνουν γρήγορα και κατακάθονται αργά, η δυστυχία κάποιου άλλου από πάνω μπορεί να γείρει σε πλημμύρα, όπου τίποτα δεν ξεχωρίζει και όλα πρέπει να νιωθούν μαζί. Σε αυτή την κατάσταση γίνεται πραγματικά δύσκολο να απαντήσεις σε μια απλή ερώτηση: τίνος κρίση είναι αυτή; Το να ζεις σε ετοιμότητα για τη διάθεση των άλλων κρατά επίσης το σώμα διαρκώς σε συναγερμό, και μετά από μήνες αυτό μοιάζει πολύ με χρόνιο άγχος.

Να δεις πιο καθαρά το δικό σου μοτίβο

Ο στόχος δεν είναι ποτέ να νιώθεις λιγότερο. Όσοι δουλεύουν πάνω σε αυτό περιγράφουν κάτι πιο ακριβές: να κρατήσεις την ευαισθησία και να προσθέσεις μια στιγμή διαχωρισμού. Μια παύση όπου μπορείς να ρωτήσεις αν αυτό που έχεις στο στήθος ξεκίνησε από σένα ή ήρθε από την απέναντι πλευρά του τραπεζιού. Η ερώτηση ακούγεται μικρή και αλλάζει σχεδόν τα πάντα, γιατί δεν μπορείς να διαλέξεις τι θα κάνεις με ένα συναίσθημα που δεν έχεις αναγνωρίσει ως δανεικό.

Μια δομημένη αυτοαξιολόγηση είναι ένας τρόπος να δεις ολόκληρο το σχήμα μονομιάς, αντί να το συναρμολογείς στις πιο δύσκολες στιγμές. Το δωρεάν τεστ μας ρωτά για τη συναισθηματική ένταση, τις σχέσεις, την ευαισθησία και για το πώς ανεβαίνουν και πέφτουν τα συναισθήματά σου, και μετά σου δίνει μια ευανάγνωστη εικόνα του πού βγήκες υψηλότερα. Είναι αφετηρία για σκέψη, όχι διάγνωση. Αυτό που σου δίνει είναι γλώσσα, και η γλώσσα κάνει την επόμενη συζήτηση με έναν θεραπευτή, με ένα αγαπημένο πρόσωπο ή με τον εαυτό σου αισθητά πιο εύκολη.